نشد ، بايد ريوند چينى سائيده بيفزايند . و اگر باز هم تفتيح نكرد ، شحم حنظل سائيده يا حتى نمك هندى داخل نموده و حمول نمايند . اماله : اگر با تمام اين تدابير نتوانيم فضول محتبسه را اخراج نمائيم ، محتاج به حقنه مىشود كه بايد به تدريج ، اجزايش را قوى و قوىتر نمود ؛ بنابراين ، ابتدا از اين اجزاى ضعيفه حقنه را تهيه مىكنيم : شيرهء كافشه ، چهار الى « 1 » هشت مثقال ؛ شكر سرخ ، هشت الى شانزده مثقال ؛ گزنگبين علفى ، شش تا دوازده مثقال ؛ خاكشير و نمك ، از هريك تا دو مثقال و روغن كرچك ، از شش تا دوازده مثقال ، همه را جوشانيد و صاف شدهء آن را سه قسمت نموده و در سه دفعه در روز اماله نمايند . اگر تفتيح نشود ، روز ديگر ، ريوند چينى و بورهء ارمنى را در قسمت دوم و سوم امالهء مذكوره بسايند . اگر باز هم تفتيح نشود ، آب اين مطبوخ را هم بيفزايند : اكليل الملك ، تاجريزى ، بزرك ، شنبليلهء نيم كوفته ، گل سرخ و سناء مكى ، از هريك شش تا ده مثقال ، به همراه افسنتين ، بابونهء خشك و برگ سداب ، از هريك دو تا چهار مثقال ، همه را جوشانيده و آب آن را صاف كنند و با امالهء سابقه مخلوط نموده و در صورت ضرورت ، تا چهارده مثقال فلوس و شش مثقال روغن بادام هم افزوده و سه يا چهار دفعه اماله كنند . همچنين لازم است تا دو مثقال شحم حنظل را بر « سردارو » ى او بيفزايند و ماليدنىهاى مفتّحهء كمك‌كننده به عمل اماله ؛ مانند همان سرداروها به اضافهء زهرهء گاو و روغن گل سرخ كه آنها را در آب‌هاى اماله سائيده‌اند ، به صورت نيم گرم از ناف به زير و از كمر تا مقعد ، مكرّر بمالند .

--> ( 1 ) . در هر جاى اين كتاب كه مىگويد از فلان قدر تا فلان قدر دارو بدهند ، منظور اين است كه يك ميزان حدّاقلى و يك ميزان حداكثرى معلوم كند و طبيب بايد برحسب وضع مزاج بيمار و توانايى او در تحمل عمل دارو ، و . . . ميزانى را تعيين كند . محرّر .